Mindfulness en diabetes | Minder stress, betere bloedwaardes

Dossier: diabetesNU

Als je diabetes hebt, moet je de hele dag door keuzes maken om je bloedsuiker onder controle te houden. Dit kan stress opleveren. Mindfulness kan deze stress verminderen en leiden tot betere zelfzorg. Leontine Lenferink heeft zelf type 1 diabetes en geeft mindfulness-trainingen, ook speciaal voor mensen met diabetes.

“Ik wil niet mijn hele leven laten beheersen door de diabetes, maar ik wil het wel de juiste aandacht geven”, zegt Leontine Lenferink. Ze weet dat diabetes telkens vraagt om bewuste en gezonde keuzes te maken. “Voor mij is mindfulness een rugzakje met tools voor moeilijke momenten.”

“Ik kreeg in 2011 de diagnose diabetes. In het begin was het voor mij een hele opgave om de juiste balans te vinden. Neem een hypo. Mijn lichaam wil dan maar één ding: eten! En niet keurig, zoals de diabetesverpleegkundige adviseert, vier druivensuikertjes nemen, een kwartiertje wachten en dan een bruine boterham met kaas eten. Als ik ‘niet-mindful’ zou omgaan met een hypo, zou ik stress ervaren, vanuit die stress te veel eten en me later schuldig voelen.”

Mindful leven met diabetes

En als je wel ‘mindful’ omgaat met dit soort situaties? Lenferink: “Dan ga je inzien in welke patronen je vervalt die niet goed voor je zijn, en leer je door herhaling van oefeningen dat er andere, betere manieren zijn om met stresssituaties om te gaan. Het maakt je bewust van wat er in jezelf omgaat en geeft uiteindelijk ruimte voor keuzes. Dus niet meteen een reactie, maar een antwoord vinden door bewustwording.”

Aandacht aan je diabetes: niet te veel, niet te weinig

Lenferink kreeg de diagnose diabetes type 1 kort voordat zij aan de post-HBO-opleiding tot mindfulnesstrainer begon. “Ik merkte dat ik door mindfulness beter in balans kwam. Het lukte me om meer heilzame keuzes te maken, keuzes die goed waren voor mijn diabetes. Ik ging er veerkrachtiger mee om, leerde beter inspelen op onverwachte situaties, op hoge en lage bloedsuikerwaarden. In het begin was mijn valkuil dat ik altijd tussen de 4 en 7 mmol/l wilde zitten. Uiteindelijk bleek dat te scherp en ging ik regelmatig over mijn grenzen heen. Fietste ik toch hard door om op tijd bij een afspraak te zijn, terwijl ik wist dat ik laag zat bijvoorbeeld. Waarom stopte ik niet even om te meten en iets te eten als dat nodig was?”

“Dankzij mindfulness is het mij gelukt diabetes steeds beter de aandacht te geven die het nodig heeft, niet te weinig, maar zeker ook niet te veel. Hierdoor zijn mijn waarden stabieler geworden en heb ik tijd en ruimte voor de echt leuke en mooie dingen in het leven. Je wilt toch gaan voor de dingen waarvan je hart sneller gaat kloppen!’

Bewezen effect mindfulness

“Het is mooi dat er nu ook twee Nederlandse onderzoeken het effect hebben bewezen van mindfulness bij diabetes”, stelt Lenferink. “Ook om depressies tegen te gaan. Mensen met diabetes hebben een twee keer hoger risico op een depressie. Mindfulness heeft alles te maken met compassie, zorgvuldig en met aandacht met jezelf omgaan. Door je daar bewust van te zijn leer je goed voor jezelf zorgen. Zelfs in de hectiek van alledag als je snel moet schakelen, snel keuzes moet maken. Je mag jezelf een warm hart toedragen, ook als het een periode minder goed gaat! Dit wilde ik heel graag delen met andere mensen met diabetes en daarom ben ik de cursussen gestart.”

Meer kans op een depressie met diabetes

Mensen met diabetes hebben twee keer zoveel kans op het ontwikkelen van een depressie als mensen zonder diabetes. Een depressie kun je voorkomen met een training mindfulness of individuele cognitieve gedragstherapie, blijkt uit onderzoek van Annika Tovote van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Hetzelfde blijkt uit het promotieonderzoek van Jenny van Son, medisch psycholoog aan de universiteit van Tilburg. Uit beide onderzoeken blijkt dat een mindfulness-training zorgt voor minder depressieve gevoelens, angst en diabetesgerelateerde stress bij mensen met diabetes die somberheidsklachten hebben. De mindfulnesstraining vergroot bovendien het gevoel van welzijn. Mindfulness leidt ook op de langere termijn tot een beter ‘diabetesmanagement’ en draagt daarmee bij aan verbetering van de gezondheid: stabielere glucosewaardes en vermindering van psychosociale stress!

Meer genieten

Leontine Lenferink stelde een werkboek en vier cd’s samen met oefeningen (body scan, staande yoga, zittende yoga en zitmeditatie). “Het is intensief, acht weken lang oefenen, maar de reacties van de cursisten zijn positief.”

  • Mindfulness helpt om steeds veerkrachtiger om te gaan met stressvolle situaties en meer te genieten van de dingen die je echt waardevol vindt.
  • Voor wie: voor alle leeftijden en voor mensen met type 1 en type 2 diabetes en hun omgeving (ouders, mantelzorgers, partners en belangstellenden).
  • Hoe lang: acht wekelijkse bijeenkomsten van 2,5 uur en een werkboek en CD’s met oefeningen voor thuis.
  • Informatie: www.nu-n-nu.nl

 

Pin It on Pinterest

Share This